🔐
Dijital Kimlik Lab PKI & Siber Güvenlik Mimarisi Portalı
Güvenlik & Sertifika Yönetimi 📅 2026-09-21 ⏱️ 6 dk okuma ✓ Doğrulanmış Rehber

Sertifika İptal Listesi (CRL) ve OCSP Protokolü Nedir? Farkları Nelerdir?

Dijital sertifikaların üzerinde yazan geçerlilik bitiş tarihi, o sertifikanın her an geçerli olduğu anlamına gelmez. Token çalınması, şifre ifşası, şirket yetkilisinin işten ayrılması veya vefat gibi hallerde sertifikalar derhal iptal edilir. Bu iptal bilgisini denetleyen iki temel teknoloji vardır: CRL ve OCSP.

1. CRL (Certificate Revocation List) Nedir ve Nasıl Çalışır?

CRL (Sertifika İptal Listesi), yetkili Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı (ESHS) veya Kamu SM tarafından belirli periyotlarla (örneğin günde 2-4 kez) yayımlanan ve dijital olarak imzalanan bir listedir.

  • Liste İçeriği: İptal edilen sertifikaların seri numaraları, iptal tarihleri ve iptal gerekçeleri yer alır.
  • Dezavantajları: Sertifika sayısı arttıkça liste boyutu megabaytlarca büyüklüğe ulaşır. Her doğrulama işleminde büyük bir dosyanın indirilmesi sunucuları ve istemcileri yavaşlatır. Ayrıca liste yayımlanma aralığında (gecikme süresi) iptal edilen bir sertifika listede görünmeyebilir.
⚡ OCSP (Online Certificate Status Protocol - RFC 6960): CRL'in hantal yapısını aşmak için geliştirilmiş hafif bir istemci-sunucu protokolüdür. İstemci, tüm listeyi indirmek yerine doğrudan doğrulayıcı sunucuya sadece bir tek sertifikanın seri numarasını sorar. Sunucu anında 'Geçerli (Good)', 'İptal Edilmiş (Revoked)' veya 'Bilinmiyor (Unknown)' yanıtını döner.

2. CRL ve OCSP Karşılaştırma Tablosu

Özellik CRL (Sertifika İptal Listesi) OCSP (Online Sorgu)
Veri Boyutu Yüksek (Tüm iptal listesi) Çok düşük (Tek bir sertifika yanıtı)
Güncellik Periyodik (Saatlik/Günlük güncelleme) Gerçek zamanlı (Anlık doğrulama)
Ağ Yükü Bant genişliğini tüketir Hafif ve hızlı HTTP isteği

Anahtar güvenliğinin donanımsal korumasını Özel Anahtar Güvenliği rehberimizden; zaman damgasıyla delil oluşturmayı ise RFC 3161 Zaman Damgası Mimarisi içeriğimizden okuyabilirsiniz.

🔐

Editoryal Güvence & İnceleme Notu

Bu rehber, E-Dönüşüm ve Bilişim Hukuku Masası tarafından 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu, VUK ve ilgili resmi mevzuat standartlarına göre hazırlanmış ve güncellenmiştir.

İlginizi Çekebilecek Diğer Rehberler

Tümünü Gör →