Entegratör firmaların iflası veya kapanması durumunda dijital arşiv verilerinin güvenli bir şekilde taşınması (migration) nasıl planlanmalıdır?
3 Cevap Nasıl Uygulanır?
Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Türk Ticaret Kanunu (TTK) uyarınca elektronik belgelerin 10 yıl süreyle muhafaza ve ibraz yükümlülüğü doğrudan mükellefe aittir. Özel entegratörün saklama hizmeti sunması şirketin bu asli yasal sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Entegratörün iflası veya yetkisinin iptali gibi kriz senaryolarına karşı kapsamlı bir veri taşıma ve süreklilik planı şu adımlarla kurgulanmalıdır:
1. Proaktif 3-2-1 Yedekleme Stratejisi: Kapanma anını beklemeden, periyodik olarak (tercihen haftalık veya aylık) tüm e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter dosyalarını UBL-TR XML formatında, GİB zarfları ve e-imza/mali mühür damgalarıyla birlikte yerel sunucularınıza veya bağımsız bir bulut depolama alanına (şifreli S3 vb.) aktarmalısınız.
2. Toplu Dışa Aktarım (Bulk Export) ve Veri Bütünlüğü: Olası bir geçişte entegratörden sadece PDF görüntüleri değil; imzalı XML dosyaları, schematron doğrulama sonuçları, GİB onay kodları (1300 vb.) ve e-Defter beratları eksiksiz talep edilmelidir. Alınan arşivin SHA-256 hash değerleri ve elektronik imza geçerlilikleri GİB imza kütüphaneleriyle taranarak bozuk dosya bulunmadığı teyit edilmelidir.
3. Yeni Entegratöre Göç ve GİB Tanımlamaları: Yeni entegratörle anlaşma sağlandığında, geçmişe dönük verilerin yeni sisteme aktarımı (migration) yapılmalı ve arama/sorgulama indeksleri oluşturulmalıdır. Eşzamanlı olarak GİB Portal üzerinden eski entegratörün yetkisi sonlandırılıp yeni entegratör yetkilendirilmelidir.
Hizmet sözleşmenize fesih veya iflas durumunda tüm verilerin en geç 30 gün içinde açık formatlarda ve ücretsiz teslim edileceğine dair bağlayıcı tahliye maddeleri (Exit Strategy) ekletmeniz hukuki güvence sağlar.
Mevzuat gereği saklama sorumluluğu tamamen şirketinize aittir; bu yüzden entegratörün iflas etmesini beklemeden XML fatura ve e-defter beratlarınızı düzenli olarak yerel diske indirmelisiniz. Kapanma durumunda entegratörden toplu XML dışa aktarımı isteyip yeni entegratörün arşiv modülüne yükletmeniz gerekir. Ayrıca entegratör sözleşmenizde olası kapanma halinde verilerin eksiksiz ve ek ücret talep edilmeden teslim edileceğine dair özel bir madde bulunması şarttır.
Entegratörün iflası veya lisans iptali durumunda GİB mevzuatı gereği mükellefe verilerini taşıması için makul bir süre tanınır. Ancak riske girmemek için şirketlerin BCP (İş Sürekliliği Planı) kapsamında: Tüm gelen ve giden e-fatura, e-arşiv, e-irsaliye ve e-defter XML paketlerini günlük veya haftalık olarak SFTP/API aracılığıyla kendi yerel yedekleme sunucularına veya bağımsız bir S3 bulut depolama alanına otomatik senkronize eden bir yedekleme boru hattı (pipeline) kurmaları zorunludur.