Çalışan işten ayrıldığında e-imza sertifikasının iptali ve geçmiş logların saklanma süresi ne olmalıdır?
3 Cevap Nasıl Uygulanır?
İmza yetkili veya şirket adına işlem yapan bir personelin işten ayrılması durumunda, hem operasyonel güvenlik hem de hukuki sorumluluklar açısından e-imza iptal ve log saklama adımları titizlikle yürütülmelidir.
1. Sertifikanın İptal (Revocation) Süreci:
- 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu gereğince e-imza kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olsa da, kurumsal yetkilendirmeler içeren sertifikalarda iş akdinin sonlandığı gün derhal sertifikanın temin edildiği Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısına (ESHS, TÜRKKEP, E-Güven, Kamu SM vb.) iptal başvurusu yapılmalıdır.
- ESHS bildirimi aldığı anda sertifikayı İptal Listesi'ne (CRL) ve OCSP servislerine ekler. İptal bildiriminin gecikmesi durumunda, eski çalışanın atacağı yetkisiz e-imzalar şirketi bağlayabilir veya şirket aleyhine sorumluluk doğurabilir.
- Personele zimmetlenen fiziksel e-imza akıllı kartı ve USB token cihazı insan kaynakları veya BT birimi tarafından teslim alınmalı, PIN ve PUK sıfırlanarak cihaz güvenli bir şekilde imha edilmeli veya kayıt altına alınmalıdır.
2. Geçmiş İmza ve Log Kayıtlarının Saklanma Süreleri:
- Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 82) ve Borçlar Kanunu (TBK m. 146): Çalışanın imzaladığı ticari sözleşmeler, şirket kararları ve resmi belgeler ile bunlara ilişkin imza işlem logları, genel zamanaşımı süresi olan en az 10 yıl boyunca saklanmalıdır.
- Vergi Usul Kanunu (VUK m. 253): Vergi ile ilgili e-belgeler ve muhasebe kayıtları için yasal saklama süresi 5 yıldır; ancak ticari davalarda TTK'nın 10 yıllık süresi esas alınmalıdır.
- 5651 Sayılı Kanun Kapsamındaki Ağ ve Sistem Logları: Çalışanın imzalama işlemi sırasında kullandığı IP, zaman damgası ve oturum logları asgari 2 yıl boyunca zaman damgalı ve bütünlüğü korunarak tutulmalıdır.
- LTV (Long Term Validation) Gereksinimi: Çalışanın ayrılmasından sonra geçmişte imzalanan belgelerin geçerliliğinin korunabilmesi için, imzanın atıldığı tarihteki sertifika zinciri, zaman damgası ve OCSP doğrulama yanıtı belgeyle birlikte arşivlenmelidir.
3. KVKK ve İş Kanunu Uyumluluğu: Personel özlük dosyası ve çalışanın kimlik bilgileri İş Kanunu ve SGK mevzuatı gereği işten ayrılış tarihinden itibaren 10 yıl saklanır. Bu sürenin dolmasının ardından, çalışana ait gereksiz kişisel veriler şirketin Kişisel Veri Saklama ve İmha Politikası doğrultusunda periyodik imha döneminde silinmeli veya anonim hale getirilmelidir.
İş akdinin feshedildiği gün ilk olarak ESHS portali veya çağrı merkezi üzerinden sertifikanın derhal iptal edilmesi ve USB token'ın teslim tesellüm tutanağı ile geri alınması şarttır. Çalışanın şirket adına attığı geçmiş e-imzalı evrakların ve sistem loglarının ise Türk Ticaret Kanunu m. 82 ve Borçlar Kanunu zamanaşımı hükümleri uyarınca en az 10 yıl boyunca arşivde saklanması yasal bir zorunluluktur. Bu 10 yıllık sürenin bitiminde KVKK imha politikası kapsamında veriler güvenli şekilde temizlenmelidir.
Kurumsal güvenliğin ve hukuki sorumluluğun korunması için çalışan işten ayrıldığı gün şu prosedür eksiksiz işletilmelidir:
- Sertifika İptali: Şirket adına yetkili olarak çalışan adına tahsis edilmiş e-imza veya Mali Mühür yetkisi varsa, İK veya BT yöneticisi derhal ilgili ESHS'ye (Kamu SM, Türkticaret vb.) online portal üzerinden başvurarak sertifikayı iptal ettirmelidir (Revocation). Token çalışan tarafından şirkete fiziksel olarak teslim edilmelidir.
- Log Saklama Süresi: 5651 Sayılı Kanun ve Türk Ticaret Kanunu (TTK Madde 82) uyarınca personelin e-imza ile gerçekleştirdiği işlem logları, imzaladığı evrak kayıtları ve kimlik doğrulama oturum logları en az 10 yıl süreyle değiştirilemez (hash'li ve zaman damgalı) olarak saklanmalıdır. İleride doğabilecek şirket borcu veya usulsüz işlem davalarında bu loglar şirketin tek hukuki kalkanıdır.